Większość z nas nie wyobraża sobie, aby na świątecznym stole zabrakło jajek. Tymczasem dziś coraz więcej osób wybiera dietę roślinną, z różnych powodów – zdrowotnych, ideologicznych, etycznych… Przygotowanie wegańskich świątecznych potraw wydaje się ogromnym wyzwaniem, jeśli dotąd nie mieliśmy z nimi do czynienia…
Jeśli stanęliście przed tym problemem, nie martwcie się. Bezmięsne i beznabiałowe dania oraz wypieki mogą być równie smaczne, jak te tradycyjne – przy czym wcale nie są trudne w przygotowaniu.
Nie tylko zielenina
Weganie nie żyją wyłącznie zieleniną i wodą – w ich menu nie brakuje rozgrzewających zup, sycących potrawek, pasztetów, kotletów, a nawet ciast i tortów. Osoby, które lubią smak mięsa, a na dietę przeszły z powodów zdrowotnych, mają do wyboru mnóstwo gotowych produktów sojowych o smaku niewiele różniącym się od mięsnych. Z innych warzyw strączkowych także można przygotowywać pasztety i pieczenie, farsze do pierogów, kotlety. Godne uwagi są także wszelkiego rodzaju orzechy, pestki i nasiona. Możemy otrzymać z nich, po zmiksowaniu, smaczne pasty, sosy, ciekawe zamienniki mleka, śmietanki czy nawet twarożku.
A co z tradycyjnymi potrawami świątecznymi? Nieważne, czy sami zmieniliśmy dietę, czy też mamy przed sobą perspektywę ugoszczenia weganina… Co możemy postawić na wielkanocnym stole, aby usatysfakcjonowany był zarówno weganin, jak i bardziej tradycyjnie nastawiona reszta rodziny?
Nuta tradycji
Wegańska modyfikacja potraw świątecznych, aby były one nadal smaczne i kuszące, jest możliwa. Oczywiście, nie przyrządzimy np. wegańskich śledzi, ale już rozmaite pieczenie czy pasztety dają szerokie pole do popisu. Możemy przyrządzić je z soczewicy, cieciorki czy fasoli – wtedy będą wysokobiałkowe i sycące. Bardzo delikatne w smaku roślinne pasztety można przyrządzić z warzyw korzeniowych, np. selera. Tofu może być podstawą pysznej pasty z zieleniną, przypominającej jajeczną. W sprzedaży jest dziś specjalna przyprawa, tzw. czarna sól Kala Namak – odrobina daje potrawom „jajeczny” smak i zapach.
Świąteczny żurek doskonale smakuje ugotowany na mocnym wywarze z jarzyn i podsmażonych z cebulą boczniakach. Jeśli zaopatrzymy się w porządny zakwas, przyprawimy całość czosnkiem i majerankiem, może się okazać, że wegańskim żurkiem będzie rozkoszowała się cała rodzina. Nie musi w nim nawet brakować „kiełbasianego posmaku” – możemy wrzucić sojową kiełbaskę, parę kawałków wędzonego tofu lub dodać nieco wędzonej papryki w proszku – zaostrzy ona smak i nada lekko dymną nutę.
A co z sałatką jarzynową? To chyba najprostsza potrawa świąteczna, którą można przygotować w wersji wegańskiej – ostatecznie w jej skład wchodzą przede wszystkim gotowane jarzyny, jabłko, ziemniak, kiszony ogórek, opcjonalnie groszek czy fasola. Wystarczy klasyczny majonez zastąpić roślinnym. Możemy kupić gotowy lub przygotować go samodzielnie. Jego podstawą może być mleko sojowe (np. takie z proszku, o smaku naturalnym) olej, ocet winny i musztarda oraz odrobina wspomnianej już czarnej soli. Wszystkie składniki miksujemy (mleko powinno być nieco gęstsze), dodając cieniutką strużką olej. Alternatywny majonez można przyrządzić także ze zmiksowanych ziaren słonecznika, a nawet… ugotowanego kalafiora lub kaszy jaglanej. W internecie znajdziemy mnóstwo przepisów. Kwestia wyboru najciekawszego i – na początek – najprostszego.
Na słodko!
A co z ciastami? Łasuchy kochają Wielkanoc m.in. za serniki, baby, torty, mazurki. Największym wyzwaniem jest oczywiście sernik. Okazuje się, że jest mnóstwo przepisów, no właśnie – na co? Na… bezserniki, jagielniki, tofurniki albo nerkowniki. Nerkowniki to ciasta, których podstawą jest delikatny serek ze zmiksowanych orzechów nerkowca. Dość łatwe do przyrządzenia są tofurniki (masę serowo-jajeczną zastępujemy odpowiednio przyprawionym tofu) oraz jagielniki, których podstawą jest „budyń” z rozgotowanej kaszy jaglanej. Spodem do takich ciast mogą być daktyle zblendowane z migdałami lub owsianymi płatkami.
Przepyszne czekoladowe ciasto zrobimy natomiast z czerwonej fasoli oraz bananów – jest wilgotne, aksamitne w smaku i bardzo czekoladowe – prawdziwe marzenie łasucha!
Kuchnia wegańska nie jest trudna, a na pewno ciekawa i zdrowa. Przygotowanie wegańskich Świąt to wyzwanie, ale warto spróbować. Może się też okazać, że nawet zagorzali mięsożercy zakochają się w naszych daniach i to właśnie nimi będą się najchętniej zajadać przy rozmaitych rodzinnych okazjach.
Agnieszka Mączyńska-Dilis

Przepisy
Pasztet z czerwonej soczewicy
Składniki:
2 szklanki czerwonej soczewicy
1 cebula
2 ząbki czosnku
2 duże marchewki
30 dag pieczarek
½ szklanki oleju rzepakowego
4 łyżki zmielonego siemienia lnianego
przyprawy: sól, pieprz, gałka muszkatołowa, majeranek, cząber, tymianek, pieprz ziołowy.
Przygotowanie:
Wypłukaną soczewicę gotować do miękkości. Odlać nadmiar wody. Posiekaną cebulę i czosnek podsmażyć na oleju z drobno utartymi pieczarkami i marchewką. Miękkie warzywa połączyć z masą soczewicową, przyprawić do smaku, tak aby masa była intensywna i aromatyczna. Wymieszać z siemieniem, przełożyć do blachy keksówki wyłożonej folią aluminiową. Piec ok. 40 min w 180 stopniach Celsjusza.

Majonez z kalafiora
Składniki:
2 garści ugotowanych na miękko różyczek kalafiora
1 łyżka musztardy
½ szklanki oleju rzepakowego
sok z cytryny lub ocet jabłkowy do smaku
pieprz, sól, czarna sól Kala Namak
Przygotowanie:
Ugotowanego kalafiora zblendować z pozostałymi składnikami, na końcu powoli dodając olej. Przyprawić pieprzem i solą, dodać odrobinę czarnej soli. Przechowywać w lodówce.

Jagielnik na zimno
Składniki:
2 szklanki kaszy jaglanej
½ puszki mleka kokosowego
1 łyżka oleju kokosowego
cukier trzcinowy lub miód – ilość zależy od indywidualnego smaku. Jeśli lubimy niezbyt słodkie ciasta, wystarczy około 3 łyżek.
kawałek wanilii lub kropla esencji waniliowej
kakao, szczypta cynamonu
100 g daktyli
100 g migdałów

Przygotowanie:
Migdały namoczyć na ok. 2 godziny. Zblendować z daktylami, dodać trochę cynamonu. Masą wyłożyć tortownicę i odstawić do lodówki. Kaszę ugotować do miękkości w wodzie rozmieszanej z mlekiem kokosowym, dodając wanilię lub esencję. Kasza powinna wchłonąć całą wodę. Dodać cukier lub miód oraz olej kokosowy, ostudzić, zblendować. Masę wyłożyć na daktylowo-migdałowy spód. Wstawić do lodówki. Gdy stężeje, posypać kakao z odrobiną cynamonu.

Ciasto czekoladowe z fasoli i bananów
Składniki
2 puszki czerwonej fasoli
2 banany
½ szklanki cukru trzcinowego
3-4 łyżki oleju kokosowego (objętość ok, ½ szklanki)
łyżeczka esencji waniliowej
łyżeczka sody
1-2 łyżki otrąb owsianych
Polewa (opcjonalnie) tabliczka gorzkiej czekolady, 2 łyżki oleju kokosowego, wiórki kokosowe

Przygotowanie:
Fasolę opłukać, odsączyć, zmiksować z bananami, dodając kakao, olej kokosowy, cukier i esencję waniliową. Na koniec miksowania dodać otręby i sodę. Piec w temperaturze 180 stopni Celsjusza około godziny – warto sprawdzać patyczkiem, czy jest już suche w środku. Ostudzone ciasto można posmarować polewą i posypać wiórkami. Polewę robimy roztapiając w kąpieli wodnej tabliczkę gorzkiej czekolady z 2 łyżkami oleju kokosowego, mieszając je na gładką masę.

Menu